Czym są i co oznaczają centymorgany (cM)?

by Marta Sobota
Co oznaczają centymorgany w wynikach DNA

Wraz z wynikami DNA otrzymujemy listę osób, z którymi jesteśmy spokrewnieni. W zależności od firmy, w której wykonaliśmy test, dopasowania te będą przedstawione w dwóch jednostkach – centymorganach (cM) lub procentach.

Zrozumienie, czym są centymorgany i w jaki sposób są mierzone pomoże w analizie wyników testu DNA.

Centymorgan to jednostka miary określająca, ile DNA dzielimy z krewnym.

Im więcej centymorganów z kimś dzielisz, tym bliżej jesteście ze sobą spokrewnieni.

Wyobraź sobie, że Twoje DNA to taśma długości 7000 centymetrów. W ten sam sposób możemy myśleć o dopasowaniach w centymorganach. Suma długości naszych chromosomów to około 7000 centymorganów¹ (cM). Z rodzicami dzielimy połowę tej wartości, więc ok. 3500cM. Z babcią lub dziadkiem ta wartość będzie wynosiła ok 1750cM.

Tablica pokrewieństwa

Tablica pokrewieństwa

Na poniższej tablicy pokrewieństwa w centymorganach zobaczysz, ile średnio cM dzielimy z poszczególnymi krewnymi. Z kuzynem I stopnia dzielimy ok. 866cM, z kuzynem II stopnia ok. 229cM. Opierając się na tym, ile mamy z kimś wspólnych centymorganów, a więc wspólnego DNA, przewidujemy, jakie może być nasze pokrewieństwo.

Tablica pokrewieństwa w centymorganach (cM)

Tablica pokrewieństwa w centymorganach (cM)

Zdarza się, że nasze rodzeństwo będzie dzieliło z naszymi krewnymi inne ilości wspólnego DNA niż my sami. Dzieje się tak dlatego, że DNA jest dziedziczone losowo, więc rodzeństwo może dzielić mniej lub więcej DNA z tym samym krewnym. Ta zasada nie dotyczy jednak rodziców, z rodzicem zawsze mamy 50% wspólnego DNA.

Tablica pokrewieństwa w cM - 850cM

Tablica pokrewieństwa w cM – 850cM

Ilość centymorganów powie nam, ile DNA dzielimy z krewnym. Jednak, jak widzisz na tablicy pokrewieństwa w cM, wiele relacji może dzielić ze sobą tę samą ilość DNA. Na grafice po lewej zaznaczone są najbardziej prawdopodobne możliwości dla matcha na poziomie 850cM.

Taki wynik mieści się w przedziale pasującym zarówno do pradziadka, stryjecznego dziadka, kuzyna I stopnia, jak i syna siostrzenicy/bratanka.

Jak zawęzić możliwe stopnie pokrewieństwa? W takiej sytuacji np. przybliżony wiek osoby pomoże nam wykluczyć niektóre z tych relacji. To znaczy, że jeśli badana osoba ma 40 lat i ma wynik 850cM z osobą w wieku około 80 lat, to wykluczamy, że jest to potencjalnie dziecko siostrzenicy/bratanka, a także wykluczamy raczej, że jest o kuzyn I stopnia.  Dobrze jest jednak przeanalizować roczniki, w których rodziły się poprzednie pokolenia, by sprawdzić, czy nie ma między tam przesunięcia pokoleniowego (gdy w jednej rodzinie dzieci rodziły się wcześnie, a w drugiej późno i wychodzi na to, że np. nasz wujek jest w tym samym wieku co my).

Umiejętność analizy ile centymorganów dzielimy z naszymi matchami pomaga rozwikłać zagadkę, w jaki sposób z daną osobą jesteśmy spokrewnieni. Gdy kontaktujemy się z naszymi matchami, im więcej przekażemy im informacji, tym większa szansa, że otrzymamy odpowiedź i razem znajdziemy wspólnego przodka.

W artykule Jak określić pokrewieństwo z ilości wspólnego DNA? Narzędzie shared cM Project, przedstawiam pomocne narzędzie służące do określania stopnia pokrewieństwa.

¹https://genetics.thetech.org/ask-a-geneticist/centimorgans-vs-shared-segments

You may also like

Leave a Comment