Test na ojcostwo służy ustaleniu pokrewieństwa na podstawie porównania wyników profili genetycznych dwóch osób. Jeśli szukał_ś takiego testu w internecie, najpewniej widział_ś reklamy firm oferujących testy na tzw. STR-ach (zwykle 24 markery). Cena takiego testu zaczyna się od około 600 zł. Należy pamiętać, że test zrobiony prywatnie nie może być dowodem w sądzie (by test był dowodem musi zostać wykonany w laboratorium w obecności obojga rodziców).
Czy test na ojcostwo można zrobić taniej, ale równie wiarygodnie?
Tak, wykonując genealogiczny test DNA, którego cena zaczyna się od 29 euro (np. test MyHeritage w czasie promocji). Tu polecam wybrać test MyHeritage lub Family Tree DNA (test Family Ancestry / Family Finder), ponieważ materiał genetyczny pobiera się poprzez łatwe do zrobienia wymazy z policzka. Metodą pobrania materiału w testach Ancestry lub 23andMe, jest naplucie do tubki, co może być problematyczne dla niektórych osób, testy te wypadają też drożej.
Genealogiczne testy DNA są tak samo wiarygodne jak wysyłkowe testy STR na ojcostwo, ponieważ opierają się na setkach tysięcy pozycji SNP, zamiast 20-kilku markerach STR. W wynikach takich testów relacja rodzic-dziecko wygląda zawsze jednakowo – jest to około 3500 centymorganów wspólnego DNA. Centymorgan to jednostka miary wspólnego DNA.
Jak wygląda wynik?
Jeśli wynik jest pozytywny i mamy relację rodzic-dziecko, nasze wyniki pojawią się we wspólnych dopasowaniach. Przykładowo wygląda to tak, jak poniżej:
Jeśli nie ma pokrewieństwa, dwie osoby będą mogły obejrzeć listę osób, z którymi są spokrewnione (odległych kuzynów, którzy również są w bazie), ale nie będą widziały swoich profili nawzajem.
Czy w ten sposób można sprawdzić inne relacje pokrewieństwa?
Tak, plusem genealogicznych testów DNA jest to, że można w ten sposób sprawdzić również inne relacje pokrewieństwa, np. rodzeństwo przyrodnie, bycie ciocią/wujkiem, kuzynami 1, 2 stopnia itd. Genealogiczne testy DNA zawsze pokazują pokrewieństwo, gdy mamy wspólnych przodków do 3 pokoleń wstecz, a jeśli mamy do 6 pokoleń wstecz, to zależy od tego, jak zostało przekazane DNA w rodzinie – pokrewieństwo genetyczne może, ale nie musi się pojawić (np. mamy 90% szans na wspólne DNA z kuzynem 3 stopnia, osobą, z którą mamy wspólnych prapradziadków).
W takim razie dlaczego wykonuje się testy STR?
STRy to starsza i łatwiej dostępna technologia. W przyszłości SNP będą częściej wykorzystywane, jednak przestawienie się na nie zajmie jeszcze sporo czasu. Nawet słynna, amerykańska kryminalna baza DNA, CODIS nadal oparta jest na profilach STR, ale są plany, by opierała się na SNP.
Co jeszcze uzyskujemy?
Wykonując genealogiczny test DNA możemy nie tylko sprawdzić pokrewieństwo między różnymi osobami, ale otrzymamy także mapę pochodzenia biogeograficznego (zwaną mapą pochodzenia etnicznego) oraz listę krewnych, którzy również wykonali test i są w bazie. Analiza tych wyników to zajęcie na długie miesiące, a nawet lata. Prawdziwa gratka dla pasjonatów genealogii.
